Οι Αμερικανικές Υπηρεσίες Πληροφοριών επανεξετάζουν μέρα με τη μέρα τις εξελίξεις στο Ιράν, όπου οι διαδηλωτές έχουν κατακλύσει τους δρόμους σε εκατοντάδες πόλεις, διαμαρτυρόμενοι κατά του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Την Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου, οι εξεγερμένοι έβαλαν φωτιά σε κυβερνητικά κτήρια, εγκαταστάσεις και οχήματα, ενώ οι Αρχές μπλόκαραν την πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι ΗΠΑ εκτίμησαν ότι οι διαδηλώσεις δεν διέθεταν την απαραίτητη δυναμική για να απειλήσουν τη σταθερότητα του καθεστώτος, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή επανεξετάζεται υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων.
«Οι διαδηλώσεις είναι σοβαρές και θα συνεχίσουμε να τις παρακολουθούμε», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, καθώς παρατηρούνται σημάδια για ανατροπή του καθεστώτος.
Οι κινητοποιήσεις έχουν ενταθεί και εξαπλωθεί τις τελευταίες 12 νύχτες, με εκείνες της Πέμπτης να είναι οι μεγαλύτερες μέχρι στιγμής.
Στην «καρδιά» των διαδηλώσεων βρίσκεται η οικονομική αναταραχή στη χώρα, η οποία έχει επιδεινωθεί λόγω της ανανεωμένης πίεσης του προέδρου Τραμπ για αυστηρότερες κυρώσεις, αλλά και μετά τις ζημιές που προκάλεσε ο 12ήμερος πόλεμος τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με διάφορα δημοσιεύματα, μέρος των συγκεντρωμένων την Πέμπτη φώναζε ανοιχτά συνθήματα υπέρ της ανατροπής του καθεστώτος, όπως «θάνατος στον δικτάτορα».
Ο Ιρανός πρόεδρος, Μασούντ Πεζεσκιάν, μεταρρυθμιστής στο πλαίσιο του θεοκρατικού καθεστώτος, παραδέχτηκε τις τελευταίες ημέρες ότι η ιρανική κυβέρνηση δεν διαθέτει λύσεις για την κρίση. Την Πέμπτη, διέταξε τις δυνάμεις ασφαλείας να μην βλάπτουν ειρηνικούς διαδηλωτές, κάνοντας όμως διάκριση για ένοπλους ή βίαιους ταραξίες.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης υποβαθμίζουν το μέγεθος των διαδηλώσεων. Την ίδια ώρα, το διαδίκτυο σχεδόν κατέρρευσε σε πανεθνικό επίπεδο την Πέμπτη, σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας Netblocks.
«Υποκινούμενοι από Ισραήλ και ΗΠΑ οι διαδηλωτές»
Λίγες ώρες μετά την ομιλία της Παρασκευής, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν εξέδωσε δήλωση στην οποία ανέφερε ότι, αν και οι διαμαρτυρίες πυροδοτήθηκαν από την «αστάθεια της αγοράς», έκτοτε κατευθύνονται από τους ξένους εχθρούς του Ιράν: το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Είναι σαφές ότι όσοι διαμαρτυρήθηκαν για τις οικονομικές συνθήκες δεν θα έκαναν τίποτα που να επιδεινώνει την οικονομική κατάσταση μέσω ζημιών, ούτε θα πρόσθεταν ανασφάλεια στα υπάρχοντα οικονομικά προβλήματα», ανέφερε η δήλωση. «Οι Δυνάμεις Ασφαλείας και η Δικαιοσύνη δεν θα δείξουν καμία επιείκεια προς τους σαμποτέρ», πρόσθεσε.
Τα σχόλια υποδηλώνουν ότι η κυβέρνηση καταφεύγει σε ένα γνωστό σενάριο από προηγούμενες περιόδους αναταραχών στο Ιράν, όταν οι Αρχές αντέδρασαν με βία, χρησιμοποιώντας μαζικές συλλήψεις και βία για να καταστείλουν τις διαδηλώσεις.
Η τελευταία σειρά εξεγέρσεων ξεκίνησε στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις με εμπόρους που διαμαρτύρονταν για την κατακόρυφη πτώση της αξίας του ιρανικού ριάλ. Από τότε έχουν εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα εν μέσω ευρύτερης οργής κατά της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν.
Ο 86χρονος Χαμενεΐ κυβερνά το Ιράν εδώ και τρεις δεκαετίες ως ανώτατος ηγέτης. Βρίσκεται πάνω από όλους τους άλλους κλάδους της κυβέρνησης και έχει τον απόλυτο έλεγχο στη χώρα.
Ο Χαμενεΐ καλεί τον λαό να «διαφυλάξει» τη θρησκεία του
Ένα πλήθος υποστηρικτών φώναζε «θάνατος στην Αμερική» κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Αγιατολάχ την Παρασκευή, στην οποία είπε ότι τα χέρια του Τραμπ ήταν «βαμμένα με το αίμα» των Ιρανών που σκοτώθηκαν στον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο.
Ο πόλεμος αποδυνάμωσε περαιτέρω την οικονομία του Ιράν, η οποία βρίσκεται υπό συνεχή πίεση εδώ και χρόνια, κυρίως λόγω των αμερικανικών και ευρωπαϊκών κυρώσεων που συνδέονται με τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης.
«Δεν θα ανεχτούμε να υπηρετούμε ξένες δυνάμεις», δήλωσε ο Χαμενεΐ. «Όποιος και αν είσαι, αν εργάζεσαι για ξένους, ο λαός και το ισλαμικό σύστημα θα σε απορρίψουν».
Επιπλέον, προέτρεψε τους νέους να «διαφυλάξουν» τη θρησκεία τους, την «πολιτική τους σκέψη» και την «ετοιμότητά» τους, προσθέτοντας ότι «ένα ενωμένο έθνος θα νικήσει οποιονδήποτε εχθρό».
Προειδοποιήσεις Τραμπ
Ο Τραμπ, νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, «διαφήμισε» την ικανότητά του να χρησιμοποιεί τη στρατιωτική δύναμη για να επιτεθεί, να εισβάλει ή να εξαναγκάσει έθνη σε όλο τον κόσμο – με πιο πρόσφατο παράδειγμα τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας. Ωστόσο, σε συνέντευξη που έδωσε την Πέμπτη, ο Τραμπ ήταν ασαφής όταν ρωτήθηκε αν τώρα σκοπεύει να επιβάλει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
«Δεν θέλω να το πω, αλλά θα σας πω ότι δεν τα πάνε καλά», είπε ο Τραμπ, αναφερόμενος στην κυβέρνηση του Ιράν. Επανέλαβε ότι «αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους, κάτι που έχουν την τάση να κάνουν κατά τη διάρκεια των ταραχών», οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «τους χτυπήσουν πολύ σκληρά».
Όταν ρωτήθηκε για τις δεκάδες ανθρώπους που φέρεται να έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής στις διαδηλώσεις, ο Τραμπ είπε ότι ορισμένοι είχαν πεθάνει σε συνωστισμό, προσθέτοντας: «Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορώ να θεωρήσω κάποιον υπεύθυνο για αυτό».
Με πληροφορίες από New York Times, Axios
Πηγή: https://www.zougla.gr/